Co powinieneś wiedzieć o stali? Skąd się wzięła i kto ją wynalazł?

Jak powszechnie wiadomo, stal jest stopem żelaza i węgla, który jest obrabiany cieplnie. Stal znajdziemy niemal wszędzie, używana jest przy konstrukcjach budowlanych, w pojazdach, statkach. Ze stali wyrabiane są opakowania na konserwy, przewody elektryczne, broń oraz sporo innych przedmiotów. Można więc powiedzieć, że gdyby nie stal, to nie mielibyśmy wielu produktów codziennego użytku. Skąd więc wzięła się stal i jaka jest jej historia?

Czym jest stal i jak powstaje?

Aby otrzymać stal konieczna jest bardzo wysoka temperatura, gdyż jest to stop żelaza i węgla, który należy obrobić cieplnie i plastycznie. Istotne przy robieniu stali jest to, że ilość węgla nie może być większa niż 2,11 %. Im większa zawartość węgla, tym stal będzie bardziej twarda. Dodatkowo w stali są też inne półprodukty, jak dla przykładu:

  • ruda,
  • wapień,
  • złom stalowy,
  • woda,
  • powietrze.

Stal produkowana jest w wielkich piecach, w których zachodzi proces prażenia węgla oraz topienia pozostałych surowców, a na koniec jest do nich dodawane żelazo w formie płynnej. Po umieszczeniu w środku chłodzonej wodą lancy z tlenem, stop gotuje się i dzieją się w nim pożądane reakcje chemiczne. Po “ugotowaniu” stopu można go wlać do maszyn odlewniczych, gdzie można otrzymać odpowiedni kształt stali, a na samym końcu produkt jest zgniatany przez walec, tak żeby dostać właściwą grubość.

Stal może mieć różne właściwości fizyczne, chemiczne i środowiskowe. Istnieje około 3500 różnych gatunków stali. Inne jej rodzaje są używane przy produkcji aut, inne zamówi producent konstrukcji stalowych, a całkowicie inne przy tworzeniu śrubek. Warto mieć na uwadze, że współczesne auta są tworzone przy użyciu innej stali, niż jeszcze 20, czy 30 lat temu. Co za tym idzie są trwalsze, ale przy tym lżejsze.

Skąd wzięła się stal i kto stoi za jej wynalezieniem?

Początki tworzenia przedmiotów ze stali pojawiały się już w czasach starożytnych, gdy zaobserwowano, że po dorzuceniu niewielkiej ilości węgla do żelaza otrzymuje się niezmiernie mocny materiał, który nadaje się do robienia broni oraz narzędzi. Przez wiele lat nikomu nie udało się wymyślić proporcji, jakich trzeba wykorzystywać, więc wyprodukowanie odpowiedniej stali było kwestią przypadku, a co za tym idzie rzeczy te kosztowały bardzo dużo. Produkcja stali z prawdziwego zdarzenia zaczęła się w rzeczywistości w XIX wieku, kiedy wymusił to rozwijający się przemysł kolejowy i konieczne było użycie lepszego materiału od żelaza, oraz takiego, właściwości fizyczne są zawsze takie same. Oprócz tego przyszła wojna krymska, przez którą trzeba było wynaleźć nowe pociski, co jeszcze bardziej przekonało Brytyjczyków do znalezienia odpowiednich proporcji oraz półproduktów, aby wyprodukować stal.

W jakich krajach tworzy się stal?

Największymi producentami stali na świecie są Chiny, Stany Zjednoczone, Japonia, Indie i Rosja, przy czym Chiny zdecydowanie prześcigają inne kraje w rankingach i produkują więcej jak 50% ogólnoświatowych zapasów stali. Nadrzędni producenci stali na świecie to:
  • ArcelorMittal Luksemburg
  • Baosteel Group Chiny
  • POSCO Pohang Iron and Steel Company Korea Południowa
  • Nippon Steel Japonia
  • JFE Holdings Japonia
  • Jiangsu Shagang Group Chiny
  • Tata Steel Indie
  • Angang Steel Company Chiny

W 2018 roku światowa produkcja stali osiągnęła 1 808,6 mln ton. W ostatnich latach przekształcił się też sposób produkcji stali. Przemysł stalowy poczynił wielkie wysiłki w celu ograniczenia zanieczyszczenia środowiska w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Wyprodukowanie dziś jednej tony stali wymaga jedynie 40% energii, którą wyprodukowano w 1960 r. Stal jest niezmiernie przyjaznym dla ekosystemu surowcem. Jest świetnym materiałem do przetwarzania a jej właściwości pozostają dokładnie takie same, bez względu na to jak często będzie przetopiona.

Kiedy już surowiec zostanie już wyprodukowany, jest on dostarczany m.in. do producentów konstrukcji stalowych – gdzie produkowane są elementy potrzebne do postawienia hali magazynowych.

Agata

Agata

Top